„shemtsireba“ rusetshi - p’ut’ini kveq’anas depitsit’is ek’onomik’ashi mihq’avs

მსოფლიო „შემცირება“ რუსეთში - პუტინი ქვეყანას დეფიციტის ეკონომიკაში მიჰყავს თომას მაიერი - 11 საათის წინ სუსტი ეკონომიკის თანავარსკვლავედი მზარდი ინფლაციის მქონე 1970-იანი წლებიდან ცნობილი, რისთვისაც იქნა ნაპოვნი ტერმინი „სტაგფლაცია“, უკვე შეიქმნა კორონას კრიზისის დროს. ახალი ფულის გამოშვებით დაფინანსებული მთლიანი მოთხოვნის ფისკალურმა მხარდაჭერამ გამოიწვია შეზღუდული მიწოდება და აიწია სამომხმარებლო ფასები. უკრაინის ომმა კიდევ ერთხელ გააძლიერა „სტაგფლაციური“ იმპულსი ევროპაში. შედარებისთვის, რუსეთი, სავარაუდოდ, განიცდის კიდევ უფრო დრამატულ განვითარებას, რომელსაც შეიძლება ეწოდოს "შემცირების გზა". 1973 წელს იომ კიპურის ომმა და არაბული ქვეყნების მიერ ნავთობზე დადებულმა ემბარგომ ნავთობის ფასების აფეთქება გამოიწვია. სამომხმარებლო ფასების ზრდამ განაპირობა ხელფასების ზრდა, რამაც განაპირობა ფასების ზრდა. ფასი-ხელფასი-ფასის სპირალი ათწლეულის განმავლობაში შეუძლებელი იქნებოდა, თუ ცენტრალური ბანკები არ დაუშვებდნენ ფულის მიწოდების დიდ გაფართოებას. დღესაც ვხვდებით საქონელზე ფასების აფეთქებას, რაც იწვევს სამომხმარებლო ფასების ზრდას. აშშ-ში ხელფასები უკვე იზრდება და მალე ევროპული სტანდარტების ხელფასები დადგება. როგორც 1970-იან წლებში, მონეტარული პოლიტიკის შემქმნელები იგნორირებას უკეთებენ ფულის გადაჭარბების გაჩენას. 2015 წლიდან ევროზონის ნომინალური მთლიანი შიდა პროდუქტი (მშპ) 20 პროცენტით გაიზარდა, ხოლო ფულის მასა M3, რომელსაც ევროპის ცენტრალური ბანკი (ECB) ითვალისწინებდა, 45 პროცენტით გაიზარდა. რუსეთშიც ეკონომიკა სავსეა ფულით თუ სხვაობა არ დაიზოგება ან რეალური მშპ არ იზრდება შესაბამისად, ჭარბი ფული დიდხანს შეინარჩუნებს ინფლაციას მაღალ დონეზე. მაგრამ თავის ბოლო პრესკონფერენციაზე ECB-ის პრეზიდენტმა კრისტინ ლაგარდმა არაფერი თქვა ფულის მიწოდების განვითარებაზე - და არავის უთხოვია ეს. რუსეთშიც ეკონომიკა სავსეა ფულით. რეალური მშპ 2015 წლიდან ძლივს გაიზარდა, ხოლო ნომინალური მშპ 59 პროცენტით გაიზარდა მაღალი ინფლაციის გამო. მას შემდეგ, რაც ფულის მასა გაიზარდა 135 პროცენტით, ფულის გადაჭარბება კიდევ უფრო მაღალია, ვიდრე ევროზონაში. მიუხედავად იმისა, რომ სახელმწიფო საკმაოდ ეკონომიური იყო, სხვა ქვეყნებზე პრეტენზიების ზრდა და განსაკუთრებით კერძო ოჯახების სესხები განაპირობებდა ფულის შექმნას. საპირისპიროდ, მიმოქცევაში არსებული ნაღდი ფული და საინვესტიციო კომპანიების საბანკო დეპოზიტები ძალიან გაიზარდა. სანქციების შედეგად ახლა შიდა წარმოება იკლებს და ბევრი იმპორტირებული საქონელი აღარ არის შეთავაზებული. მკვეთრად შემცირებული მიწოდება აკმაყოფილებს მოთხოვნილებას, რომელიც გაბერილია ფულის დიდი მარაგებით. შედეგი სავარაუდოდ გალოპული ინფლაცია იქნება. ინფლაცია ურტყამს ეკონომიკურად სუსტებს და ძირს უთხრის ნდობას მთავრობის ფულის და საბოლოოდ თავად სახელმწიფოს მიმართ, რაც პოლიტიკოსებს მოქმედებისკენ მოუწოდებს. ფასები შეზღუდულია - ჩვენს ქვეყანაში ენერგეტიკაზე და ღარიბ ქვეყნებში პურზე. ეს სახელმწიფოს დიდ ფულს უჯდება, რომელსაც ცენტრალური ბანკი ბეჭდავს, რადგან მას საკუთარი რეზერვები არ აქვს და მაღალი საპროცენტო განაკვეთების თავიდან აცილების მიზნით. ინფლაციის მფრინავი აგრძელებს ბრუნვას. თუ ყველაფერი ძალიან ცუდად წავა - და ეს შეიძლება იყოს რუსეთში - სახელმწიფო ყინავს ყველა ფასს. შემდეგ საქონლის შეძენის ხარჯები გაწეულია ლოდინის დროის სახით. პრეზიდენტი პუტინი საბჭოთა იმპერიის აღორძინებაზე ოცნებობს. ამ ოცნებიდან, სავარაუდოდ, მხოლოდ საბჭოთა დეფიციტის ეკონომიკის აღდგენა იქნება წარმატებული. თომას მაიერი არის Flossbach von Storch კვლევითი ინსტიტუტის დამფუძნებელი დირექტორი. msoplio „shemtsireba“ rusetshi - p’ut’ini kveq’anas depitsit’is ek’onomik’ashi mihq’avs tomas maieri - 11 saatis ts’in sust’i ek’onomik’is tanavarsk’vlavedi mzardi inplatsiis mkone 1970-iani ts’lebidan tsnobili, ristvisats ikna nap’ovni t’ermini „st’agplatsia“, uk’ve sheikmna k’oronas k’rizisis dros. akhali pulis gamoshvebit dapinansebuli mtliani motkhovnis pisk’alurma mkhardach’eram gamoits’via shezghuduli mits’odeba da aits’ia samomkhmareblo pasebi. uk’rainis omma k’idev ertkhel gaadzliera „st’agplatsiuri“ imp’ulsi evrop’ashi. shedarebistvis, ruseti, savaraudod, ganitsdis k’idev upro dramat’ul ganvitarebas, romelsats sheidzleba ets’odos "shemtsirebis gza". 1973 ts’els iom k’ip’uris omma da arabuli kveq’nebis mier navtobze dadebulma embargom navtobis pasebis apetkeba gamoits’via. samomkhmareblo pasebis zrdam ganap’iroba khelpasebis zrda, ramats ganap’iroba pasebis zrda. pasi-khelpasi-pasis sp’irali atts’leulis ganmavlobashi sheudzlebeli ikneboda, tu tsent’raluri bank’ebi ar daushvebdnen pulis mits’odebis did gapartoebas. dghesats vkhvdebit sakonelze pasebis apetkebas, rats its’vevs samomkhmareblo pasebis zrdas. ashsh-shi khelpasebi uk’ve izrdeba da male evrop’uli st’andart’ebis khelpasebi dadgeba. rogorts 1970-ian ts’lebshi, monet’aruli p’olit’ik’is shemkmnelebi ignorirebas uk’eteben pulis gadach’arbebis gachenas. 2015 ts’lidan evrozonis nominaluri mtliani shida p’rodukt’i (mshp’) 20 p’rotsent’it gaizarda, kholo pulis masa M3, romelsats evrop’is tsent’raluri bank’i (ECB) itvalists’inebda, 45 p’rotsent’it gaizarda. rusetshits ek’onomik’a savsea pulit tu skhvaoba ar daizogeba an realuri mshp’ ar izrdeba shesabamisad, ch’arbi puli didkhans sheinarchunebs inplatsias maghal doneze. magram tavis bolo p’resk’onperentsiaze ECB-is p’rezident’ma k’rist’in lagardma araperi tkva pulis mits’odebis ganvitarebaze - da aravis utkhovia es. rusetshits ek’onomik’a savsea pulit. realuri mshp’ 2015 ts’lidan dzlivs gaizarda, kholo nominaluri mshp’ 59 p’rotsent’it gaizarda maghali inplatsiis gamo. mas shemdeg, rats pulis masa gaizarda 135 p’rotsent’it, pulis gadach’arbeba k’idev upro maghalia, vidre evrozonashi. miukhedavad imisa, rom sakhelmts’ipo sak’maod ek’onomiuri iq’o, skhva kveq’nebze p’ret’enziebis zrda da gansak’utrebit k’erdzo ojakhebis seskhebi ganap’irobebda pulis shekmnas. sap’irisp’irod, mimoktsevashi arsebuli naghdi puli da sainvest’itsio k’omp’aniebis sabank’o dep’ozit’ebi dzalian gaizarda. sanktsiebis shedegad akhla shida ts’armoeba ik’lebs da bevri imp’ort’irebuli sakoneli aghar aris shetavazebuli. mk’vetrad shemtsirebuli mits’odeba ak’maq’opilebs motkhovnilebas, romelits gaberilia pulis didi maragebit. shedegi savaraudod galop’uli inplatsia ikneba. inplatsia urt’q’ams ek’onomik’urad sust’ebs da dzirs utkhris ndobas mtavrobis pulis da sabolood tavad sakhelmts’ipos mimart, rats p’olit’ik’osebs mokmedebisk’en mouts’odebs. pasebi shezghudulia - chvens kveq’anashi energet’ik’aze da gharib kveq’nebshi p’urze. es sakhelmts’ipos did puls ujdeba, romelsats tsent’raluri bank’i bech’davs, radgan mas sak’utari rezervebi ar akvs da maghali sap’rotsent’o ganak’vetebis tavidan atsilebis miznit. inplatsiis mprinavi agrdzelebs brunvas. tu q’velaperi dzalian tsudad ts’ava - da es sheidzleba iq’os rusetshi - sakhelmts’ipo q’inavs q’vela pass. shemdeg sakonlis shedzenis kharjebi gats’eulia lodinis drois sakhit. p’rezident’i p’ut’ini sabch’ota imp’eriis aghordzinebaze otsnebobs. am otsnebidan, savaraudod, mkholod sabch’ota depitsit’is ek’onomik’is aghdgena ikneba ts’armat’ebuli. tomas maieri aris Flossbach von Storch k’vleviti inst’it’ut’is dampudznebeli direkt’ori.